Η ακροδεξιά σε Ελλάδα και Κύπρο το 2026 δεν μπορεί να αναλυθεί ως μεμονωμένο φαινόμενο. Εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό κύμα ενίσχυσης εθνικιστικών κομμάτων. Η παρούσα έκθεση εξετάζει τεκμηριωμένες συγκλίσεις στον πολιτικό λόγο, χωρίς να ισχυρίζεται ύπαρξη ενιαίας οργανωτικής δομής ή μυστικής χρηματοδότησης, για την οποία δεν υπάρχουν δημόσιες αποδείξεις.

1. Τεκμηριωμένο Πολιτικό Πλαίσιο

Κύπρος:

Στις 24 Μαΐου 2026, σύμφωνα με τα επίσημα αποτελέσματα του Υπουργείου Εσωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας, το Εθνικό Λαϊκό Μέτωπο (ELAM) έλαβε 10,9% και 8 έδρες, διπλασιάζοντας τη δύναμή του από 4 έδρες το 2021. Το ELAM περιγράφεται ως κόμμα που υποστηρίζει την πλήρη ένωση με την Ελλάδα και διατηρεί σκληρή γραμμή κατά των ομοσπονδιακών συνομιλιών.

Ελλάδα:

Σύμφωνα με τα επίσημα πρακτικά της Βουλής των Ελλήνων, μετά τις βουλευτικές εκλογές του Ιουνίου 2023, τρία κόμματα της άκρας δεξιάς εισήλθαν στη Βουλή με συνολικά 34 έδρες: Σπαρτιάτες, Ελληνική Λύση και Νίκη.

Ευρωπαϊκό πλαίσιο:

Σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 30 Ιουνίου 2024, ο Ούγγρος Πρωθυπουργός Viktor Orbán ανακοίνωσε τη δημιουργία νέας ομάδας με την ονομασία «Patriots for Europe». Στην ομάδα προσχώρησαν στη συνέχεια PVV Ολλανδίας, Chega Πορτογαλίας, Vox Ισπανίας, Danish People's Party και Vlaams Belang. Η ομάδα αποτελεί πλέον την τρίτη μεγαλύτερη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και εστιάζει σε ζητήματα μετανάστευσης και «ευρωπαϊκής ταυτότητας».

Διευκρίνιση:

Δεν υπάρχει τεκμηριωμένη δημόσια απόδειξη για επίσημη ένταξη των ελληνικών κομμάτων Σπαρτιάτες/Ελληνική Λύση ή του κυπριακού ELAM στην ομάδα Patriots for Europe. Ούτε για επίσημες επισκέψεις τους στη Βουδαπέστη που να έχουν καλυφθεί από έγκυρα ΜΜΕ. Τυχόν επαφές παραμένουν σε επίπεδο ιδεολογικής σύγκλισης και όχι θεσμικής συμμαχίας.

2. Η στάση απέναντι στο Ισραήλ - Μια διαφοροποιημένη εικόνα

Η σχέση της ακροδεξιάς στην Ελλάδα και την Κύπρο με το Ισραήλ είναι πιο σύνθετη από την απλή «φιλο-ισραηλινή συμμαχία».

Τεκμηριωμένα:

Το ELAM καταδίκασε την επίθεση της Χαμάς το 2023: "The party condemned the 2023 Hamas-led attack"

Το ELAM υποστηρίζει τον αγωγό EastMed που θα συνδέει Κύπρο με Ισραήλ: "The party supports the EastMed pipeline, which would connect Cyprus with Israel"

Αντιθέτως, το AKEL περιγράφεται στα διεθνή ΜΜΕ ως "known for its anti-Israel stance"

Διευκρίνιση:

Η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη βρέθηκε υπό κριτική για τη στάση της έναντι ψηφισμάτων της ΕΕ για τη Γάζα. Πρόκειται για κυβερνητική απόφαση, όχι αποκλειστικά για στάση του ELAM. Δεν υπάρχει δημόσιο αρχείο ψηφοφορίας που να δείχνει ότι το ELAM «ψήφισε κατά κάθε απόφασης που καταδικάζει το Ισραήλ».

Ανάλυση:

Η προσέγγιση με το Ισραήλ ερμηνεύεται από αναλυτές ως γεωστρατηγική συμμαχία έναντι της Τουρκίας. Αυτή η ανάλυση βασίζεται σε ακαδημαϊκές μελέτες και δεν αποτελεί απόδειξη συντονισμένης επιχείρησης.

Διευκρίνιση:

Δεν υπάρχει τεκμηριωμένη απόδειξη για «συμμετοχή βουλευτών Ελληνικής Λύσης σε συνέδρια στην Κνεσέτ». Οι τεκμηριωμένες συμμετοχές στην Κνεσέτ αφορούν κυβερνητικούς αξιωματούχους.

3. Η Κύπρος ως σημείο αναφοράς - Η προειδοποίηση Τατάρ

Τεκμηριωμένο 100%:

Σύμφωνα με πρακτορείο Anadolu Agency, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Ερσίν Τατάρ προειδοποίησε ρητά για την άνοδο του ELAM:

Turkish Cypriot President Ersin Tatar said there was a significant increase in votes for the far-right... National Popular Front (ELAM)

Tatar also warned that the rise of the far-right endangers the prospects of a political settlement

Ο Τατάρ σημείωσε ότι το ELAM υποστηρίζει ενιαία Κύπρο όπου οι Τουρκοκύπριοι «δεν θα έχουν ούτε δικαιώματα μειονότητας».

Η γεωγραφική θέση της Κύπρου την καθιστά σημείο όπου διασταυρώνονται ευρωπαϊκές, περιφερειακές και ενεργειακές ατζέντες.

4. Συμπέρασμα και Σύσταση

Ο Αύγουστος 2026 δείχνει ότι ο λόγος μίσους σε Ελλάδα και Κύπρο δεν είναι απομονωμένος, αλλά μέρος τριών συγκλίσεων:

Εθνική: Ενίσχυση ELAM σε 8 έδρες και παραμονή 3 κομμάτων άκρας δεξιάς στην ελληνική Βουλή.

Ευρωπαϊκή: Ύπαρξη οργανωμένης ομάδας Patriots for Europe στο Ευρωκοινοβούλιο.

Περιφερειακή: Σύνθετη σχέση με Ισραήλ (EastMed, καταδίκη Χαμάς).

Τι δεν ισχυρίζεται η έκθεση:

Δεν υπάρχει δημόσια τεκμηρίωση για μυστική χρηματοδότηση ή κοινή εκπαίδευση. Αυτές οι υποθέσεις απαιτούν έρευνα ανοικτών πηγών και δεν μπορούν να δημοσιευθούν χωρίς αποδείξεις.

Σύσταση Παρατηρητηρίου:

Παρακολούθηση του κοινού λεξιλογίου (π.χ. «εισβολή», «αντικατάσταση») σε Ελλάδα, Κύπρο και χώρες Patriots for Europe, μέσω εργαλείων ανάλυσης λόγου.

Πηγές

Υπουργείο Εσωτερικών Κυπριακής Δημοκρατίας - Επίσημα Αποτελέσματα 24/05/2026

Βουλή των Ελλήνων - Σύνθεση Κοινοβουλίου 25/06/2023

European Parliament - Press Release: Patriots for Europe, 30/06/2024

Anadolu Agency - Statements by President Ersin Tatar, 2026

OSCE/ODIHR - Hate Crime Legislation Database: Greece, Law 5090/20244.