Kila mwaka, dunia huadhimisha Siku ya Wafanyakazi, ambayo ni fursa ya kutafakari kuhusu nafasi ya kazi katika maisha ya mwanadamu, umuhimu wa kulinda haki za wafanyakazi, na mchango wa kazi katika kujenga jamii zenye utulivu, maendeleo na mshikamano.

Kazi si njia ya kupata kipato pekee; bali ni sehemu muhimu ya utu wa mwanadamu, chanzo cha kujitegemea na njia ya kushiriki katika maendeleo ya familia na jamii. Kwa mtazamo wa Uislamu, kufanya kazi kwa njia halali na kwa uaminifu ni jambo lenye thamani kubwa, kwa sababu Uislamu unamhimiza mwanadamu kufanya juhudi, kutafuta riziki halali na kutotegemea uvivu au kuwa mzigo kwa wengine.

Katika mazingira ya Afrika, ambapo baadhi ya jamii zinakabiliwa na changamoto za ukosefu wa ajira, umaskini na kutengwa kwa vijana, suala la kazi linapata umuhimu wa ziada. Changamoto hizi zinaweza, katika mazingira fulani, kuongeza mazingira ya hatari ambayo makundi yenye fikra kali yanaweza kuyatumia kuwavuta vijana kupitia ahadi za kipato, ajira, hadhi au hisia ya kuwa sehemu ya kundi. Kituo cha Al-Azhar cha kupambana na fikra kali kinaonyesha kwamba ukosefu wa ajira, umaskini, changamoto za elimu na kutengwa kijamii ni miongoni mwa mazingira yanayoweza kuchangia katika kuenea kwa fikra kali, ingawa si kila mtu anayekabiliwa na hali hizo huwa na fikra kali.

Uislamu na heshima ya kazi

Uislamu umeweka kazi katika nafasi inayomhifadhi mwanadamu na kumwezesha kutafuta riziki yake kwa njia halali.

Mwenyezi Mungu anasema: "Na sema: Tendeni vitendo. Na Mwenyezi Mungu, na Mtume wake, na Waumini wataviona vitendo vyenu"

(At-Tawbah: 105).

Aya hii inaonyesha kwamba kazi ina thamani na kwamba kazi halali haipaswi kudharauliwa kwa sababu ya aina yake. Kazi ya mkulima, mwalimu, daktari, fundi, mfanyabiashara, mhandisi, mfanyakazi wa kiwandani au mtu anayefanya kazi za huduma zote zina nafasi katika kujenga jamii, maadamu zifanywe kwa njia halali na kwa uaminifu.

Jamii inayoheshimu kazi ni jamii inayoheshimu mwanadamu, kwani kazi ni njia ya kujenga utu na kujitegemea, Mwanadamu anapofanya kazi kwa njia halali, hapati kipato tu, bali hujenga ndani yake hisia ya kuwajibika na kujitegemea.

Kazi humfundisha mtu kuwajibika Kuheshimu muda, kuvumilia changamoto, kushirikiana na wengine, kutatua matatizo, kutafuta maendeleo, na kuhisi kwamba ana mchango katika jamii.

Kwa vijana hasa, kazi inaweza kuwa daraja kati ya elimu na maisha ya vitendo. Inawapa nafasi ya kutumia maarifa yao, kupata uzoefu na kujenga mustakabali wao.

Ndiyo maana kuwawezesha vijana kupata fursa za elimu, mafunzo ya ufundi na ajira si suala la kiuchumi pekee; ni pia uwekezaji katika utulivu wa jamii.

Ukosefu wa ajira na changamoto ya fikra kali

Ni muhimu kusisitiza kwamba ukosefu wa ajira hauzalishi ugaidi moja kwa moja. Watu wengi wasio na ajira hawageuki kuwa wenye fikra kali.

Hata hivyo, pale ukosefu wa ajira unapoungana na umaskini, kutengwa, kukata tamaa, ukosefu wa fursa na migogoro ya kijamii, mazingira yanaweza kuwa rahisi zaidi kutumiwa na makundi yenye fikra kali.

Makundi hayo yanaweza kumwambia kijana:

“Jamii haikuhitaji”

“Huna nafasi katika maisha haya”

“Sisi ndio tunaweza kukupa thamani”

“Jiunge nasi, tutakupa kipato, heshima na utambulisho”

Kwa hivyo, vita dhidi ya fikra kali havipaswi kuishia katika kukabiliana na propaganda pekee; vinapaswa pia kujenga mazingira ambayo kijana anaweza kuona mustakabali wa kweli mbele yake.

Kazi na kuzuia fikra kali

Kukabiliana na fikra kali kunahitaji zaidi ya hatua za kiusalama. Kunahitaji pia kujenga jamii inayompa mwanadamu hisia ya thamani, wajibu na matumaini.

Kwa mtazamo huu, kazi inaweza kuwa sehemu ya kinga dhidi ya baadhi ya mazingira yanayoweza kuchochea fikra kali.

Vijana wanapopewa nafasi ya kujifunza, kufanya kazi, kujiajiri, kushiriki katika shughuli za kijamii na kutumikia jamii, wanapata fursa ya kutumia nguvu na vipaji vyao katika njia chanya.

Kituo cha Al-Azhar pia kimesisitiza umuhimu wa kuwashirikisha watoto na vijana katika kazi za kujitolea na za kijamii, kwa kuwa shughuli hizo hujenga uwajibikaji, moyo wa kutoa, kuvumiliana na kukubali wengine, mambo ambayo yanaweza kuchangia katika kuzuia fikra kali.

Uislamu unapinga uvivu na utegemezi usio na sababu

Uislamu unamhimiza mwanadamu kutafuta riziki na kuchukua sababu. Mtume Muhammad S.A.W alifundisha kwamba chakula bora zaidi ambacho mtu anaweza kula ni kile alichokipata kutokana na kazi ya mikono yake. Maana hii inasisitiza heshima ya kujitafutia riziki na kutegemea juhudi halali.

Kwa hiyo, kijana Muislamu anapaswa kuona elimu yake, taaluma yake na kazi yake kama sehemu ya wajibu wake katika maisha. Si lazima kila mtu awe tajiri, lakini kila mtu anaweza kuwa mwenye manufaa.

Mtume S.A.W amesema: "Muumini mwenye nguvu ni bora na anapendeka zaidi kwa Mwenyezi Mungu kuliko Muumini dhaifu...". Nguvu hapa inaweza kueleweka kwa upana: nguvu ya imani, elimu, tabia, uwezo, mwili, akili na uwezo wa kutenda mema.

Mwishoni; Siku ya Wafanyakazi ni fursa ya kukumbuka kwamba kazi ni msingi muhimu wa maisha ya mtu binafsi na jamii. Uislamu unaheshimu kazi halali, unahimiza juhudi, unakataza udanganyifu na unasisitiza haki na uadilifu katika mahusiano ya kazi.

Pia, katika jamii zinazokabiliwa na changamoto za ukosefu wa ajira na kutengwa kwa vijana, kuwezesha vijana kupata elimu, ujuzi na fursa za kiuchumi kuna umuhimu mkubwa katika kujenga jamii yenye matumaini na mshikamano. Hii ni sehemu ya juhudi pana za kuzuia mazingira ambayo yanaweza kutumiwa na fikra kali kuwavutia vijana.

Kwa hiyo, ujumbe wa Siku ya Wafanyakazi haupaswi kuwa kuhusu mishahara na ajira pekee, bali pia kuhusu heshima, uadilifu, uwajibikaji, utu na mchango wa kila mtu katika kujenga jamii.

Kazi inapofanywa kwa uaminifu, inajenga mtu, mtu anapopata fursa, hujenga familia, familia inapokuwa na utulivu, hujenga jamii, na jamii inapowapa vijana matumaini na nafasi ya kushiriki katika maendeleo, hujenga msingi imara wa amani, mshikamano na kukabiliana na fikra kali. Kazi ni heshima, ni wajibu, ni njia ya kujitegemea, na ni mchango wa mwanadamu katika kujenga dunia bora zaidi.